doğa

Sonsuz Küçük Kusursuz Büyük: Doğanın Gizli Dili

yazar
Evren, gözbebeğimizdeki sarmalda yansır

Büyük Tasarımın Gizli Sarmalı Hayatın günlük akışına bir adım geriden bakabildiğim anlarda, doğanın ritmini hissedebiliyorum. Evrene kuşbakışı bakabildiğimizde, kaostan düzene, o düzenden süzülerek yeni bir kaosa doğru kıvrılan kesintisiz bir akışın içindeyiz. Sanki, ‘küçükten büyüğe ve yeniden küçüğe’ evrilen bir tasarımın içinde yaşıyoruz. Evrenin temel bir prensibi var. Her büyük şey, kendinden küçük bir şeyden doğar ve o … Devamını oku

İnsan Neden Kendi Frankenstein’ını Yaratır?- Demis Hassabis’in Anlamlı Nöbeti

yazar
Modern Farnkenstein

Demis Hassabis’in Tweeti: Prometheus’tan AGI’ya Yolculuğumuzun Kısa Özeti Frankenstein filmini izlerken, Demis Hassabis’in, Google’ın Gemini 3 modelini dünyaya duyuracağı günün arefesinde, gece saat 03:00’te attığı tweetini hatırladım. Hassabis’in de Dr. Victor Frankenstein’ın yaptığı gibi, insanın dünyaya getirdiği bir varlığın bekçiliğini yaptığını düşündüm. Tıpkı filmdeki gibi, zincirlenmiş bir şekilde, kendine ve dünyaya zarar vermemesi için onu … Devamını oku

Afrika’nın Gizli Maneviyatı | Hepimizin İçinde Bir Afrika Var (Bölüm 3)

yazar
Afrika'nın zengin maneviyatı

Düşüncenin Kökeni: Ruhun Mirası ve Görünmez Dinler Afrika’nın içine kapanmış olması, onun bir felsefesi olmadığı anlamına gelmez. Afrika, yaşamla iç içe geçmiş bir sözlü geleneğe sahiptir. Bu durum, felsefeyi yazılı metinlere ve soyut sistemlere dayandıran Batı düşüncesinin, Afrika’yı “felsefeden yoksun” görmesine neden olur. Oysa dil, dünyaya Afrika’dan yayıldıysa, ilk düşünce kalıpları ve evren anlayışı da … Devamını oku

Özgür İrade mi Seçme Özgürlüğü mü?

yazar
İhtimaller dünyasında insan

Özgür İrade: İnsan Var Oldukça Sürecek Tartışma Bu yazıyı Mark Twain’in ‘İnsan Nedir?’ hikayesinden esinlenerek yazdım. Özgür irade felsefenin, nörobilimin ve hatta dinin yüzyıllardır tartıştığı en derin ve zor sorulardan biri. Her şeyin nedensel bir bağlantı zincirinde ilerlediğini söyleyenler, belirlenmemiş hiçbir şeyin olmadığını savunurlar. Evrendeki her şeyin, insan eylemleri de dahil olmak üzere, önceki olayların … Devamını oku

İklim Krizi Kusursuz Kıyametin Habercisi mi?

yazar
Doğadaki zincir kopuyor. İklim krizi, doğanın gizli gücünü ortaya çıkarıyor.

İklim Krizinin Tetikleyebileceği Bilimsel Felaket Senaryoları Dünyamız, her geçen gün yeni bir fırtına, sel veya orman yangınıyla sarsılıyor. Listeye yanardağ patlamaları, tsunamiler ve depremler gibi daha yıkıcı doğa olaylarını da eklemek mümkün. İklim krizi denince, bu felaketlerin dışında farklı senaryoları pek aklımıza getirmiyoruz. Oysa krizi önlemek adına yaptığımız her müdahalenin, bizi bilmediğimiz bir felaketin eşiğine … Devamını oku

Moby Dick: Hakikat Doğaya Uyumda mı, Tanrı’ya İsyanda mı?

yazar
Moby Dick ve Kaptan Ahab'ın savaşı. Parsi, beyaz balinaya yapışmış, Ahab'a kılavuzluk ediyor.

“Kötü bir kitap yazdım ve kendimi kuzu kadar lekesiz hissediyorum” Herman Melville, Nathaniel Hawthorne’ a mektubundan; 17 Kasım 1851 İnançlarımız, doğayı algılayışımızda merkezi bir rol oynar. Çevremizdeki nesnelere anlam yüklerken, dinlediğimiz hikâyeleri yorumlarken, zihnimiz onları kaçınılmaz olarak inancımızın süzgecinden geçirir. Bu durum, gerçekliği kendi imgelerimizle örtüşecek şekilde bükmemize yol açar.  Örneğin Herman Melville’in Moby Dick … Devamını oku

Felaketler İnsanın Doğasını Nasıl Değiştiriyor?

yazar
Depremin ortasında insan

Bir olguyu yazmaya başlamadan önce onun tanımını yapmanın neden faydalı olduğunu, yazma deneyimim arttıkça daha iyi anlıyorum. Bu, tanımın içinde saklı kalan detayları yakalayarak konuya sağlam bir girizgah yapmamı sağlıyor. Yaşadığımız felaketlerin bizde bıraktığı kalıcı izleri yazmak için felaketin tanımına baktığımda karşıma şöyle bir açıklama çıkıyor: ‘Aşırı talihsizlikten tam bir yıkıma kadar uzanan önemli trajik … Devamını oku

Sürdürülebilirlik: Doğaya Daha Geniş Bir Bakış Açısıyla Bakmak

yazar
Ağaçlar ve rüzgar gülü, doğa ve sürdürülebilirlik

Not: 05 Mayıs 2024 tarihinde bu sitede İngilizce yayımlanan yazının Türkçe çevirisidir. Orijinal versiyona buradan ulaşabilirsiniz. Sürdürülebilirlik kavramıyla aklımıza genelde iklim gelir. Oysa doğayı tahrip ettikçe, iklim krizini derinleştiren yeni sorunlar yaratıyoruz. Öyle ki, iklim sorununu çözmek, onun sebep olduğu diğer sorunların çözümüne bağlı kalıyor. İklim sorununun yol açtığı diğer sorunları çözmek için enerjimizi harcadıkça … Devamını oku

Hayatın anlamı zamanda gizli.

yazar
Zaman ve hayat

Zaman, sonsuz sayıda ardışık anın birleşmesinden meydana gelir. Geçmişten gelip şimdiyi atlayarak geleceğe uzanır. Tanımı, Tanrı gibi insanın sezgilerine bırakılan bir şeydir. Biz, şimdiyi yaşadığımızı düşünürüz ama an itibariyle geçmişi yaşarız. Bu anlamda şimdiyi yaşamak, bir gölgeyi kovalamak gibidir. Zamandan daha eski bir şey bilmiyoruz. Hatırlamadığımız bir zamanın içinden gelerek ölümlü bir hayata doğarız. Zaman, … Devamını oku

Aşk, En Güzel Duygu.

yazar
Aşk, aşık insanlar birbirine sarılıyor, romantizm

Aşk, bizi mutlu eden, heyecanlandıran ve motive eden duygudur. Sevdiğimiz kişiyle birlikte olmak hayatımızı daha anlamlı ve güzel kılar. Aşk, bize kendimizi iyi hissettirir ve yaşama sevinci verir. Her kültürde ve dönemde farklı şekillerde tanımlanmış olsa da aşkın temelinde her zaman sevgi, şefkat ve bağlılık vardır. Aşkın farklı boyutları vardır. Mesela romantik aşk ile karşı … Devamını oku