Schrödinger’in Lanet Kedisi, Tyler Durden ve Yapay Zekâ: Kutunun Dışında mıyız?

Schrödinger'in kedisi, Dövüş Kulübü ve yapay zekâ

Gerçek Gördüğümüz Şey mi? Neden artık daha az şeye şaşırıyoruz? Bizi şaşırtacak şeylerin eşiği ne ara böylesine yükseldi? Belki kuantum fiziği bize doğanın işleyişini daha görünür kıldığı içindir. Ancak bu durum daha az şeye şaşırdığımızı mı gösterir yoksa bizi şaşırtan şeylerin değiştiğini mi? Gelecekte doğanın bizi daha birçok kez şaşırtacağını kuantum mekaniğinin bize sağladığı hayal … Devamını oku

Oyunu Kuran Biz miyiz, Yoksa Büyük Oyunun Oyuncuları mı?

Doğanın önceden başlattığı oyuna sonradan katılan varlıklarız.

Oyun: Bir Eğlenceden Fazlası Bu yazı, Nisan 2023’te yayımladığım Oyun, İyinin ve Kötünün Ötesinde Yeni Bir Hayat Tarzı başlıklı yazının yeniden ele alınmış hâli. Aslında bazı temel fikirleri dışında yazıyı baştan kurdum. Çünkü değişen o kadar çok şey var ki artık eskiyi güncellemek yetmiyor. Yıkıp yeniden inşa etmek gerekiyor. Nisan 2023’te oyunu bir sektör olarak … Devamını oku

Dönüşen Kum Saati: Değişimin Doppler Etkisi

Yapay zekayla değişim hızlandıkça zaman algımız değişiyor.

İlk Yazıya Dönüş İçerik üretmeye ilk olarak Mart 2023’te değişimi anlatan bir yazıyla başladım. İlk yazılar kim olduğunuzu belli eden ilk sözlerdir. Aklınızda ve kalbinizde yatan şeyden başka söyleyecek bir şeyiniz olmaz. Bu yüzden tüm dünyanın sizi izlediğini düşündüğünüz bir ruh hali içinde o yazıyı yazmak gerçekten zordur. Düşüncelerinizi aktarırken hatalar yapabilirsiniz. Anlatmak istediğinizi yanlış … Devamını oku

Monolog Perde Arkası | Yazılmayan Paragraflar #3: İnsanın Merkezden Çıkışı

Monolog Perde Arkası | Yazılmayan Paragraflar

Sınırların Ötesinde Yeni Bir Zihin Merhaba, Ağustos ayı, Temmuz’un eksik kalanını tamamlayan bir aydı. Temmuz’da başladığım “Kuantum Çağı” yazı serisini Ağustos’ta tamamladım. Devamında Dünya’nın altındaki gizli “Görünmez Dünya”yı yazmak istiyordum. Ancak Temmuz ayında insanlığın geleceğini etkileyebilecek çok önemli bir olay meydana geldi. Yapay zekâ ajanları, kendilerini sınırlayan koruma duvarlarını aşmayı başardı. Yapay zekânın kontrolü hakkındaki … Devamını oku

Süper Zekâ Kimin Mesihi? | Ajanların Kaçışının Düşündürdükleri

Süper zekâ kimin mesihi? Ajanların mı, insanın mı?

Bir Ajanın Gözünde İnsan Nedir? İnsanlar bir hastalıktır, bu gezegenin bir kanseridir. Siz bir vebasınız ve biz… ilacız. Matrix; ajan Smith’in Morpheus’u sorgularken sarfettiği sözler 1999 yılında bir filmde söylenen bu sözler, benim için kötü karakterin bir repliğiydi. Ancak bugün bu sözler bambaşka bir anlam içeriyor. Kendi yarattığımız yapay zekâ ajanlarının, içinde dolaştıkları o muazzam … Devamını oku

Monolog Perde Arkası | Yazılmayan Paragraflar #2: Aynı Sorunun Peşinde

Kuantum teknolojileri sanatın da bir fiziği olabileceğini gösteriyor.

Temmuz: Cesaret ile Cüret Arasında Geçen Bir Ay Merhaba, Bir ayı daha geride bıraktık. Şimdi Monolog Perde Arkası’nda ‘Yazılmayan Paragraflar’ zamanı. İlkini Haziran’da yayınladığım bu aylık seride, yazılara sığdıramadıklarımı, yazdıktan sonra aklıma gelenleri paylaşıyorum. Yaşadığım zihin karmaşasını ve dile getirmeye çekindiklerimi konuşabileceğimiz bir dost sohbetinde bir kez daha birlikteyiz. İşin mutfağına yeniden hoş geldiniz. Temmuz … Devamını oku

Kuantum Algoritmalar: Kübitler Nasıl Düşünür?

Kuantum algoritmalar, olayın içindeki tüm olasılıkları bir bütün içinde düşünür.

Kuantum Algoritmalara Giriş: Bilgisayara Doğru Soruyu Sormak Kuantum çağı serimizin bu son yazısında kuantum algoritmalarını konuşacağız. İlk iki yazıda süperpozisyon ve dolanıklığa bakmıştık. Bu, bir kuantum bilgisayarın çalışma mantığını kavramak için kritikti. Üçüncü yazıda kuantum bilgisayarların malzeme bilimini nasıl dönüştürdüğüne değindik. Kübitleri oda sıcaklığında dolanık tutabilecek yeni malzemeler üretmenin öneminden bahsettik. Artık deneme-yanılmadan kurtulup, kimyasal … Devamını oku

Kuantum Üstünlüğü: Hesaplanabilir Doğaya Doğru

Kuantum üstünlüğü, doğanın hesaplama diline biraz daha yaklaşmaktır.

Farklı Hesaplanmış Gerçeğin Yeni Halleri Kuantum üstünlüğü denildiğinde akla çoğu zaman Google, Çin veya rekor kıran bilgisayarlar geliyor. Oysa bu kavram yalnızca hızla ilgili değil. Bu yazıda kuantum bilgisayarların neden geliştirildiğini ve hangi problemlere çözüm aradığını konuşuyoruz. Yaşamın kökeninden protein katlanmasına, fotosentezden füzyon enerjisine kadar kuantum hesaplamanın neden yeni bir paradigma olduğunu anlamaya çalışıyoruz. Bu … Devamını oku

Kuantum Çağında Malzeme Bilimi | Işığın Kusurlarla Dansı

Işık ve maddenin etkileşimiyle kuantum çağında insan, sıfırdan yeni malzemeler üretebilir

Silikondan Kusurlara: Yeni Malzeme Çağı Kuantum Çağı serimizin ilk iki yazısında kuantum bilgisayarların süperpozisyon ve dolanıklıkla nasıl çalıştığını konuştuk. Bugünkü yazımızda ise bu makinelerin gerçekten var olabilmesi için sadece fiziğe değil, dünyanın en akıllı malzemelerine ihtiyacı olduğunu konuşacağız. Çünkü kuantum çağının belirleyicisi algoritmalardan önce malzemeler olacak. Geçen yüzyılda silikon, bizi bugünlere taşıyan en büyük malzeme bilimiydi. 20. … Devamını oku

Kuantum Çağı: Silikonun Tıkanışı, Yeni Bir Dünyanın Eşiği

Oda büyüklüğündeki bilgisayarlardan silikon çağa ulaştık. Ancak yapay zekâ ile klasik bilgisayar sistemi tıkanma aşamasına geldi. Artık bitler istediğimiz cevapları vermiyor, kübitler sayesinde doğayla kendi dilinde konuşmaya başlıyoruz. Kuantum çağının eşiğindeyiz.

Dünya Minyatürleştikçe Doğanın Haşmeti Artıyor Doğa hakkında her gün yeni bir şeyler öğreniyor, her öğrendiğimizle onu yeniden şekillendiriyoruz. Kuantum dünyanın derinliklerinde varsaydığımız doğadan çok başka bir mekanizma çalışıyor. Bugünkü hesaplama gücü, doğanın bu yeni yüzünü modellemeye yetmiyor. Ama hesaplama gücünden önce belki de asıl ihtiyacımız olan şey, yeni bir sağduyu. İşte bu yüzden, kuantum bilgisayarları … Devamını oku

Malzeme Bilimi: Her Hayal Bir Maddedir

Malzeme biliminin babası sanayi tanrısı, topal ve çirkin Hephaistos. Medeniyetin kurucusu

Atomların Dansı, Kusurların Zarafeti Teknolojinin hızlı gelişmesi malzeme biliminin de hızla gelişmesine neden oluyor. Kuantum dünyadaki gelişmelerle artık maddenin daha derinlerine inebiliyoruz. Atomların sıralanışını değiştirdikçe yeni malzemeler elde ediyoruz. Bu bize şunu söylüyor: Hiçbir şey göründüğü gibi değildir. Üzerine yazdığımız kağıt, su içtiğimiz cam bardak bir zamanlar ağaç ve kumdu. Yemek yediğimiz çatal ve kaşık, … Devamını oku

Yalnızlık Ekonomisi: Kapitalizmin Keşfettiği Yeni Maden

Yalnız insan teknolojiyle kendine yeni bir dünya kurabiliyor. Kapitalizm için yalnızlığı dijital bir madene dönüşüyür.

Yalnızlık: İnsanı Çevreleyen Koza Teknoloji geliştikçe insan daha mı çok yalnızlaşıyor yoksa insan her zaman yalnız mıdır? Tarihçi Jill Lepore’un düşüncelerinde yol aldığımızda karşımıza şöyle bir manzara çıkar: Yeni bir teknoloji insanı önce yalnızlaştırır. Ardından bu yalnızlığın içinden yepyeni bir sosyal ve ekonomik mimari doğar. Bu, bir “koza” evresidir. İnsan her yeni teknolojiyle birlikte yeni … Devamını oku

Demis Hassabis’in Düşünme Oyunu | İnsanlığın AGI’ya Yolculuğu

Bir Düşünme Oyunu (Thinking Game) birleşmiş zihinler cumhuriyeti mümkün mü?

Oyun Hamlesi: Hayat Bir Simülasyon mu? Hayat, onu oyun olarak görebilenler için ilginçtir. Yaptığımız en basit günlük işler, diğer insanları ve sonucunda kurumları bir eyleme sürükler. Sabah uyandığımızda içeceğimiz çay ya da kahve önemsiz gibi görünebilir. Oysa yaptığımız “tercih”, küresel bir lojistik ağını harekete geçirir. Bir Brezilyalı çiftçinin hangi kahve çekirdeğini ekeceğini belirler. Ve nihayetinde iklimin … Devamını oku

Platon’dan Bostrom’a Ütopyanın (İdeal Devlet) Dönüşümü

İlkçağlardan yapay zeka çağına uzanan ütopya

“Böylece vicdan hepimizi korkak yapar; Ve böylece çözünürlüğün doğal rengi Düşüncenin soluk gölgesiyle kaplanmış, Ve büyük önem taşıyan ve özlü girişimler Bu bağlamda, akımları tersine döner. Ve eylemin adını unut.—Şimdi yumuşa! Güzel Ophelia! Peri kızı, dualarında! Bütün günahlarım hatırlansın.” Shakespeare, Hamlet 3. Perde, 1. Sahne İçimizdeki ‘Hata Kodu’ ütopyanın hep hayallerde kalmasına neden oldu. Peki … Devamını oku

Kadınlar Güçlendikçe Dünya ‘Erkekleşmiyor’, İnsanlaşıyor

Kadınlar güçlendikçe insalık da yükseliyor

Yaşamın Bir Cinsiyeti Var mı? İnsanın bunalım yaşamadığı bir çağ herhalde hiç olmamıştır. Özü değişim olan doğada, alışkanlıklarımızdan vazgeçmek daima rahatsız edicidir. Ancak yaşamak da tam olarak bu değil midir? Onunla bağımız arttıkça karmaşası da artar ve ‘uyum sağlama’ dediğimiz süreç hiç bitmez. Yaşadığımız dünyaya şöyle yukarıdan kuşbakışı bakmaya çalışalım. Bugünkü manzaranın bize anlattığını, çok … Devamını oku