Hayatımızın Kâr-Zarar Dengesini Doğru Hesapladığımızdan Emin miyiz?

Terazinin bi tarafında maddiyat, diğer tarafında tüy kadar hafif iç dünya. İç dünyamız dengemizi koruyan ağırlık merkezimiz

Hedeflerimizi gerçekleştiriyoruz, peki kendimizi gerçekleştirebiliyor muyuz? Hayat Muhasebesinde Kârda mıyız Zararda mıyız? Hayatımızda geldiğimiz aşamayı değerlendirmek için belli ara dönemlerde bir muhasebe yapma gereği duyuyoruz. 30’lu, 40’lı 50’li yaşlar gibi belli eşik noktaları, bu kâr-zarar dengesinin genelde yapıldığı dönemlerdir. Bu muhasebeyi yaptığımızda genelde küçük ayarlamalarla yetiniriz. Örneğin, kendimize yeni hedefler koyabiliriz. Ancak peşinden koştuğumuz şeylerin … Devamını oku

Yapay Zeka Ajanları Toplumu: Yanı Başımızdaki Paralel Medeniyet

Görünen dünyanın üzerinde birbirine bağlı paralel bir dünya, insanın göremediği paralel medeniyet

İnsan artık sadece seyreden konumunda mı? Büyük Patlamadan Sonraki ilk Sıçrama: Bilgi Yapay Zeka Ajanlarıyla Ergenlik Dönemine mi Giriyor? Karanlık bir evrende, Tanrı’nın unuttuğunu düşündüğümüz bu köşesinde, yeni bir tür faaliyet söz konusu. Cansız bir varlığın —yapay zeka ajanlarının—kendi aralarında bir toplum inşa etme çabasına şahit oluyoruz. Sanki, 13.8 milyar yıl önce Büyük Patlama’yla başlayan … Devamını oku

Martin Luther King İle Zamanın Ötesinde Bir Diyalog | Hepimizin İçinde Bir Afrika Var- Seri Finali

Siyahi sivil lider, 1960'larda halka sesleniyor, o sözler bugüne bilincini taşıyarak insanlara seslenmeye devam ediyor.

Martin Luther King bugün yaşasaydı ne düşününürdü, neler söylerdi? Bu kurgusal diyalogdan bir kesit: “Unutma evlat, karanlık karanlığı, nefret nefreti kovamaz. Karanlığı sadece ışık kovabilir; insanların kalbinden nefreti sadece sevgi uzaklaştırabilir.” Dr. King, Şimdi Hayal Kurma Zamanı Bir şansınız olsaydı; ama tek bir şansınız olsaydı, tarihi figürlerin hangisiyle konuşmak isterdiniz? Bir komutan, siyasetçi… Belki bir … Devamını oku

Türkiye Neden Hep Krizde? Ganimet Ekonomisi ve Sınıf Bilincinin Yitirilişi

Osmanlıdan modern Türkiyeye devlet üzerinden zenginleşme

Türkiye’de krizlerin temelinde, daha fazlasını alamamak değil, ganimet ekonomisine karşı bir alternatif güç yaratamamak yatıyor. Türkiye, Şapkadan Tavşan Çıkarmaya Çalışıyor Bir krizler ülkesinde yaşıyoruz. Eğer bir ülkede krizler süreklilik gösteriyorsa sorun rakamlarda değil, bölüşümde adaletin bozulmasından kaynaklıdır. Hatta krizi kronikleştiren unsur, bütün olanları rakamlara sığdırmaya çalışmaktır diyebiliriz. İnsana dayalı bir ekonomik sistemin içinden insanın kendisini … Devamını oku

Sivil Haklar: Yeni Dünya Hareketi | Hepimizin İçinde Bir Afrika Var (Bölüm 5)

Siyahi insanların eşitlik ve adalet arayışı, Edmund Pettus Köprüsü yürüyüşü

Tarih: Geçmişin Kaydı ve Nereye Gittiğimizin Pusulası Tarihi, sadece yakın geçmişle ya da ömrümüzle sınırlamayalım. Bizi geleceğe taşıyan tarih, bizden önce yaşayan her insanın kısa ömrüyle eklemeler yaptığı ve sonraki nesillere taşıdığı bir kolektif bilinç akışıdır. Bu sebeple olayları iyi anlamak, onu geniş zamanlı değerlendirmekle mümkündür. Başlangıç noktasını ne kadar geriye çekebilirsek, perspektifimiz genişler, olayları … Devamını oku

Sonsuz Küçük Kusursuz Büyük: Doğanın Gizli Dili

Evren, gözbebeğimizdeki sarmalda yansır

Büyük Tasarımın Gizli Sarmalı Hayatın günlük akışına bir adım geriden bakabildiğim anlarda, doğanın ritmini hissedebiliyorum. Evrene kuşbakışı bakabildiğimizde, kaostan düzene, o düzenden süzülerek yeni bir kaosa doğru kıvrılan kesintisiz bir akışın içindeyiz. Sanki, ‘küçükten büyüğe ve yeniden küçüğe’ evrilen bir tasarımın içinde yaşıyoruz. Evrenin temel bir prensibi var. Her büyük şey, kendinden küçük bir şeyden doğar ve o … Devamını oku

Kadınlar Güçlendikçe Dünya ‘Erkekleşmiyor’, İnsanlaşıyor

Kadınlar güçlendikçe insalık da yükseliyor

Yaşamın Bir Cinsiyeti Var mı? İnsanın bunalım yaşamadığı bir çağ herhalde hiç olmamıştır. Özü değişim olan doğada, alışkanlıklarımızdan vazgeçmek daima rahatsız edicidir. Ancak yaşamak da tam olarak bu değil midir? Onunla bağımız arttıkça karmaşası da artar ve ‘uyum sağlama’ dediğimiz süreç hiç bitmez. Yaşadığımız dünyaya şöyle yukarıdan kuşbakışı bakmaya çalışalım. Bugünkü manzaranın bize anlattığını, çok … Devamını oku

Köleliğin Kültürel Direnişi | Hepimizin İçinde Bir Afrika Var (Bölüm 4)

Köle gemisinde tan ağarırken zincirler arasından yaşamın filizlenmesi

Neden Holokost’u Hatırlıyor da Köleliği Unutuyoruz? Dünyada toplu ölüm ya da soykırım dendiğinde aklımıza neden hemen Holokost gelir de kölelik gelmez? Bizi bu körlüğe sürükleyen nedir? Bu soru rahatsız edici olabilir, ancak karmaşık gerçekleri anlamamız ve unutmamamız için kaçınılmazdır. Niyetim, Yahudilerin yaşadığı büyük acıyı kölelikle karşılaştırmak kesinlikle değil. Benim sitemim insanlığın hafızasınadır: Neden biri mutlak … Devamını oku

YZ ile Yeniden Doğuş: İnsan Odaklı Felsefeden Kozmik Felsefeye

Yapay zeka ile bir felsefe çağına giriyoruz

Bugünkü Felsefe Büyüyen Dünyamıza Neden Küçük Geliyor? Felsefe insanla başlar. Çevremizi, onun dünyayla bağını ve daha ötesini düşünmeden edemeyiz. Yaratıcı güç, bu merak duygusunu içimize yerleştirip bizi dünyaya gönderir. Hep bir ötesine ulaşma çabası, insanı diğer canlılardan ayıran temel özelliğin sonucudur: Süreklilik. İlk insansılardan bugünkü modern insana kadar uzanan hafızamız hiç kopmamıştır. Bizi diğer canlılardan … Devamını oku

Bir Düşünce Deneyi: YZ Nobel’i Bir Arşiv Etiketine mi Dönüştürüyor?

Nobel Ödülü yapay zeka arşiv etiketi

Bilim Hızlandıkça, Nobel Neden Yavaşlıyor? Bilginin bu kadar hızlı çoğaldığı bir zamanda Nobel ödüllerini alanların daha genç olmasını beklersiniz değil mi? Yapay zeka ile birlikte zihnimizin sınırlarının genişlediği bu dönemde ben de bunun böyle olacağını düşünmüştüm. Oysa yanılmışım; durum bunun tam tersiymiş. Araştırmalar gösteriyor ki, özellikle fizik, kimya ve tıp gibi temel bilimlerde, Nobel alan … Devamını oku

İnsan Neden Kendi Frankenstein’ını Yaratır?- Demis Hassabis’in Anlamlı Nöbeti

Modern Farnkenstein

Demis Hassabis’in Tweeti: Prometheus’tan AGI’ya Yolculuğumuzun Kısa Özeti Frankenstein filmini izlerken, Demis Hassabis’in, Google’ın Gemini 3 modelini dünyaya duyuracağı günün arefesinde, gece saat 03:00’te attığı tweetini hatırladım. Hassabis’in de Dr. Victor Frankenstein’ın yaptığı gibi, insanın dünyaya getirdiği bir varlığın bekçiliğini yaptığını düşündüm. Tıpkı filmdeki gibi, zincirlenmiş bir şekilde, kendine ve dünyaya zarar vermemesi için onu … Devamını oku

Sinema Replikleri: Filmlerin Hayatımıza Dokunan Sözleri

Sinema replikleri hayatı basitleştirir

Bir Cümle Hayatımızı Nasıl Değiştirir? Bir filmi harika yapan nedir? Bir karakter, müzik, çarpıcı bir sinematografi veya bir aktörün oyunculuğunu döktürdüğü bir performans.. Bunların dışında hikayenin kendisiyle bir bağ kurmamız.. Belki de bir filmi mükemmel yapan bunların hepsidir. İşin aslı, hepimizin farklı cevap vereceği bir sorudur bu. Tutkularımızı neyin ateşlediğini kimse bilemez. Farklı açı ve … Devamını oku

Afrika’nın Gizli Maneviyatı | Hepimizin İçinde Bir Afrika Var (Bölüm 3)

Afrika'nın zengin maneviyatı

Düşüncenin Kökeni: Ruhun Mirası ve Görünmez Dinler Afrika’nın içine kapanmış olması, onun bir felsefesi olmadığı anlamına gelmez. Afrika, yaşamla iç içe geçmiş bir sözlü geleneğe sahiptir. Bu durum, felsefeyi yazılı metinlere ve soyut sistemlere dayandıran Batı düşüncesinin, Afrika’yı “felsefeden yoksun” görmesine neden olur. Oysa dil, dünyaya Afrika’dan yayıldıysa, ilk düşünce kalıpları ve evren anlayışı da … Devamını oku

İnsan Neden Yazar?- İçimizdeki Sonsuzluğu Aramak

Bir çocuk yazdıkça zihninin derinleriyle bağ kuruyor.

Yazarak Derinleşen Hayat Bendeki yazma arzusunun başlangıcı, ilkokul yıllarıma uzanır. Öğretmenimiz, bize günlük ve haftalık planlar yapmamızı ısrarla tavsiye eder, okuduklarımızın özetini çıkarmamızı isterdi. O yıllarda öğretmenin sözünün ağırlığı, bugünkünden çok daha fazlaydı. Bunu sadece öğretmen-öğrenci ilişkisinde hissetmezdik; ebeveynler de onların tavsiyelerini kutsal sözlermiş gibi dinlerlerdi. Çoğu arkadaşım gibi ben de bu ‘kutsal tavsiye’ye uyarak, … Devamını oku

House of Dynamites- Bir Cephanelik Üzerine Yuva Kurabilir miyiz?

Nükleer füzeye yuva yapan kuş

Belirlenemeyen Cisim İnsanlık İçin Tüm Paradigmayı Nasıl Değiştirir? Kathryn Bigelow’un House of Dynamites filmi, bana Soğuk Savaş’ın teknolojiyle zenginleştirilmiş bir hâli gibi geldi. Üstelik, bugünkü düzenin, sahte kabadayılık üzerine kurulu o dönemin paradigmasından daha tehlikeli olduğunu gördüm. Film, türleri yok edecek bir nükleer savaşta, anahtarları çevirme yetkisinin hâlâ küçük bir odaya sıkıştığını gösteriyor. Benim için … Devamını oku