evrim

Bir Düşünce Deneyi: YZ Nobel’i Bir Arşiv Etiketine mi Dönüştürüyor?

yazar
Nobel Ödülü yapay zeka arşiv etiketi

Bilim Hızlandıkça, Nobel Neden Yavaşlıyor? Bilginin bu kadar hızlı çoğaldığı bir zamanda Nobel ödüllerini alanların daha genç olmasını beklersiniz değil mi? Yapay zeka ile birlikte zihnimizin sınırlarının genişlediği bu dönemde ben de bunun böyle olacağını düşünmüştüm. Oysa yanılmışım; durum bunun tam tersiymiş. Araştırmalar gösteriyor ki, özellikle fizik, kimya ve tıp gibi temel bilimlerde, Nobel alan … Devamını oku

Google AlphaGenome: Tanrı’nın Zihninde Bir Düşünce Deneyi

yazar
İnsan DNA'sı

Bilim, Manevi Bir Keşif Aracı Olabilir mi? Google, son 10 yılda gerçekleştirdiği ufuk açıcı çalışmalarla bilime çok önemli katkılar sunuyor. İklimden eğitime, ekonomiden sağlığa ve biyobilime kadar gerçekten çarpıcı sonuçlar alıyor. Örneğin, Google Quantum AI baş bilim insanı Michel Devoret, kuantum tünelleme gibi bir fenomeni makro dünyaya taşıyarak 2025 Nobel Fizik Ödülünü kazandı. Bir teknoloji … Devamını oku

Hepimizin İçinde Bir Afrika Var (Bölüm 2)- Tüm Diller Afrikalı mı?

yazar
Afrika kıtası, dilin doğuşu

Önce Söz Vardı! Ve İlk Sözü Afrika Söyledi Afrika ile ilgili ilk yazımızda, ilk insanların bu kıtada evrildiğini ve insanlığın dünyaya buradan yayıldığını konuşmuştuk. Ancak bu fiziki göç sessiz olmamıştır. Atalarımız, bugün konuştuğumuz dillerin tohumunu da yanlarında taşıdılar. Bu anlamda Afrika’dan çıkışımız, bir beden göçünün ötesindedir. Atalarımızın bu cesur çıkışı, bize en büyük armağanı, dili … Devamını oku

Hepimizin İçinde Bir Afrika Var

yazar
İnsanlığın Afrika'dan çıkış hikayesi

Afrika’dan Çıkış Bir Irkın Değil, İnsanlığın Yolculuğuydu Afrika’nın Dünya medeniyetine hiçbir katkısı olmadığı görüşü, artık tarihin tozlu raflarında kalan politik bir önyargıdan ibaret. İnsanlığın kaderini etkileyen olayların çıkış noktasının Afrika olduğunu nesnel tarih ve bilim de destekliyor. Bir zamanlar, Afrika’nın Dünya tarihinde bir yeri olmadığını savunan Hegel’in tam tersine, bu kadim toprakların insanlık tarihindeki önemi … Devamını oku

Bir Düşünce Deneyi: Yapay Zeka Tanrı’nın Yeni Temsilcisi mi?

yazar
İnsan tahtını yapay zekaya bırakıyor

Bu yazı, yapay zekanın insanlık için ne ifade ettiğini değil, yapay zeka çağında insanlığı neyin beklediğini sorguluyor. Hangi dönemde yaşamak istediğimiz sorulduğunda, çoğumuzun aklına belirli bir çağ gelir. Bir zaman yolculuğuna çıkma şansımız olsa, dinlerin doğduğu dönemleri, Roma İmparatorluğu’nun ihtişamını ya da İstanbul’un fethinin heyecanını yaşamak isteriz. Bizi bugünlere taşıyan geçmişe duyduğumuz tutkulu merak, aynı … Devamını oku

İnternet: Bir Tehdit Algısıyla Başlayan Devrim

yazar
İnternetin tarihi

Yazıyı Zihin Karmaşası’nda dinleyin İnternet gibi bir teknolojiyi yaratmamıza sebep olan nedir? Bugün hayatımızı şekillendiren, sonradan devrime dönüşen teknolojileri üretmemize hangi saikler sebep oluyor? Bunu daha iyi anlamak için konuya biraz insandan konuşarak başlayalım. Onu motive eden hayallerden, tutkulardan ve korkulardan kısaca bahsedelim. İnternet soğuk savaşta bir tehdit algısıyla başlayan bir düşünce devrimidir aslında. Bizim … Devamını oku

Veri, Ayaklarımızı Yerden Kesiyor, Bulutlara Yükseliyoruz

yazar
Bulutlara yükselen insan-veri

İnsandan önce de dünyada hayat vardı ama hiçbir canlı dünyayı daha akıllı yapacak yeteneği geliştiremedi. Dünya verili bir düzen. Ancak insan hariç hiçbir canlı, hayatta kalmak için ihtiyaç duyduğu veriden fazlasını kullanamaz. Yalnızca insan beyni, veriyi anlamlandıran ve örüntü kurabilen bir bilgisayımsal yapıya sahiptir. İnsan beyni, sayıları hikayeleştirerek tüm kilitlerini kırarken tarihinde yarattığından daha fazla … Devamını oku

Beyin: Evrimin Kara Kutusu

yazar
Beyin ve evrim

Beyin hakkında düşünmenin en iyi yolu nedir? Onu tanımlayarak bir fikir sahibi olabiliriz. Örneğin, her şeyin birbirine bağlı olduğu ve tüm vücut fonksiyonlarımızı düzenleyen karmaşık bir yapıdır diyebiliriz. Biraz detaylandırmak istersek, 1,4 kg ağırlığında, göz gözü görmez bir karanlığın içinde, voltaj tepeciklerinin oluşturduğu mavi bir karmaşa olarak da tanımlayabiliriz. Hatta davranışları açıklamaya gelince iş daha … Devamını oku

Yapay Zekayı Açıklamanın Basit Bir Yolu Var mı?

yazar
yapay zeka, devreler

Yapay zekayı tanımlamak, yaşamı tanımlamak kadar zor bir olay. Soru basit fakat cevabı karmaşık ve ucu açık. Hayatı ne kadar tanımlamak istesek de bir bakteriyle başlayan yaşam hakkında bildiklerimiz, yapay zekada olduğu gibi en sonunda bir karanlığa çıkar. Her başlangıcın içinde biraz karanlık vardır. 1950’de Alan Turing, bir makinenin düşünebileceğini söylediğinde bu fikir onda bir … Devamını oku

Yapay zeka: İnsanın Tanrı’yla Mücadelesinde Şimdilik Son Nokta

yazar
Tanrı ve insanın bilek güreşi

4,5 milyar yaşındaki dünyada, egemenliği 165 milyon yıl süren türler oldu. Ancak bir asteroidin dünyaya çarpması, bizim türümüzün de dahil olduğu memelilerin dönemini başlattı. Bu kadar yaşlı dünyamızda, bizim 300 bin yılda geldiğimiz nokta tek kelimeyle olağanüstü. Böyle bir hızlı girişe Tanrı’nın da şaşırıyor olması lazım. 300 bin yılda ürettiğimiz bilgiyle artık bir makineyi konuşturabiliyoruz. … Devamını oku

Kadın hareketinin başarısı, erkeklerin ömrünü uzatabilir.

yazar
Erkekler koşuyor. Yaşam süresi uzuyor

Bir kabın içine döktüğümüz su, o kabın şeklini alır. Doğa da bir kabın içindeki su gibi, koşullar değiştikçe çevreye uyum sağlayacak esnekliği gösterir. Bunu, matematikte bir eşitlik denklemine benzetebiliriz. Eşitliği sağlamak için her iki tarafı birbirine denkleştirmeye çalışırız. Enerjinin sabit olduğu bir evrende doğa, dengeyi kendine özgü bir matematik ile yeniden kurar. Her şeyin birbirine … Devamını oku