Kişisel görüşler, düşünceler ve deneyimler.. Her şeyin dönüştüğü bir çağda söyleyecek bir şeyim var.
Kültürü anlatmak isterseniz yaşadığınız toplumu betimlersiniz.
Herkes gibi sizde doğduğunuz yerin yaşam biçimi, düşünce yapısı ve geleneklerini taşırsınız. Sonrasında geçmişin size aktardığını yaşadıklarınızla harmanlayıp geleceğe aktarırsınız.
Mesela Anadolu’da yaşıyorsanız, sizden önce de birçok medeniyetin bu coğrafyada yaşamış olduğunu bilirsiniz. Bu topraklarda Sümerler, Hititler, Lidya gibi devletler var olmuştur. Felsefe’nin beşiği İyonya bu topraklara aittir. Dünyanın en önemli medeniyeti Mezopotamya, burada doğmuştur.
Burada yaşayanlar Mısır’dan, Çin’den ve Hint medeniyetlerinden etkilenmiştir. Bu bağlamda kültürünüzü tanımak, kültürlü olmak, geçmişi anlamak demektir.
Siz, daha bir çok uygarlığın bugünlere kadar gelen düşüncelerinin ve geleneklerinin sonucusunuz. Bu sebeple hayat biçiminiz ve düşünce yapınız sizden öncekilerin izini taşır. Sonuç olarak yaşadığınız kültür sizin kimliğinizdir.
Kültürlü insan, sahip olduğu değerlerin oluşmasında başka kültürlerin olduğunu kabul eder ve onu anlamak ister. Kadim zamanlardan gelen düşünceler ve duygular kendini müzikle, yazıyla ve resimle bugüne taşır. Sizde bunları dinleyerek, okuyarak ve görerek anlamaya çalışırsınız.
Bir müziği dinlediğinizde, kitap okuduğunuzda ya da bir temsil izlediğinizde başka kültürden biriyle konuşursunuz. Bu faaliyetinizin sonucunda farklı bir bakış açısı kazanır ve başka bir yolculuğa çıkarsınız. Böylece herkesin bakıp göremediğini yakalama başarısını gösterirsiniz.
Zihniniz genişledikçe bayağılıktan kurtulursunuz. Bunun sonucunda yarattığınız zenginliğin sizden beklediği bir şey vardır. Bir ilerleme yaşamak için ince fikirlere, karşınızdakini dinlemeye ve anlamaya ihtiyacınız vardır. Bu anlamda anlama yetinizi sanatla, okuyarak ve tartışarak geliştirebilirsiniz. Bu, zihninizin bant genişliğini arttırır.
İlerleme, düşünce üzerinden olur. Önce algılar ve hayal edersiniz. Hayal gücünüz zenginse algıladığınız nesneye daha fazla anlam katar sonuçta farklı şeyler üretirsiniz. Düşüncelerin gelişmesi kültürel faaliyetlerle olur. Nitelikli bir zenginlik ve kültür, birbirine paralel gelişir.
Zamanı En Basit Nasıl Anlatabilirsiniz? Çoğu insan Marcel Proust’un Kayıp Zamanın İzinde‘sini çok karışık bulur. Ancak son derece karmaşık insan doğası daha ne kadar basit anlatılabilir ki? Üstelik insan doğasının saf zamandan meydana geldiğini kabul edersek, Proust’un yaptığı iş tek kelimeyle dâhiyanedir. Çünkü o, insanı bir varlıktan ziyade, geçmişin, şimdinin ve geleceğin iç içe geçtiği sürekli … Devamını oku
Karanlığın Çağrısı ve Varlığın Yenilenmesi Her gece yaptığımız en sıradan eylem, insanlık tarihinin en karmaşık dönüşümlerinden birini saklıyor. Teslim olduğumuz bu karanlık, aslında en üretken saatlerimize karşılık gelir. Neden Uyuruz? Uyku, canlılığın en savunmasız ama en üretken halidir. İnsan, ömrünün üçte birini “hiçbir şey yapmayarak” geçirmek üzere programlanmıştır. Bu bir hata değil, bir sistem güncellemesidir. … Devamını oku
Ritüeller: Hafızamızdaki Arşiv Etiketleri Boğa güreşleri doğanın işleyişinin bir temsili gibidir. Ve çoğu insan bu ritüelin maskülen bir ağırlığı olduğunu söyler. Ama gerçekten öyle mi? Matadorun zarif pelerin hamleleri, doğadaki dişil gücün katı erilliği cezbeden titreşimleri değil midir? Sürekli yeni düzenler yaratan bir kaosun içindeyiz. Dünyayı yıkıp yeniden kurmadığımız bir an yok. Her eski düzeni hikâyeleştiriyor, bir ritüelle … Devamını oku
İnsan, Bilim ve Hikâye Anlatıcılığı İnsan her zaman yaratılışını merak etmiştir. Bilimin sınırına dayandığında, yolculuğuna hikayelerle devam eder. Kavrayamadığı dünyaya hikayelerden bir köprü kurar, yeni anlamlar yaratır. Neredeyse tüm inançlarda insan için bir yaşam alanı açma mücadelesine rastlarız. Kimi inançta insan cennetten kovulur, kimi inançta tanrılar devlerle savaşır. Bilimin mayasında hayaller var. Onlar, ruhumuzu besleyen, … Devamını oku
Eğer bir gün gökyüzünden bir el uzanırsa, onlara sunacağınız o ‘tek ve biricik’ şey ne olurdu? Biz Yalnızlığımızı Gidermek İstiyoruz. Peki ya Uzaylılar? 1977 yılında, iki Voyager uzay aracını da bir daha eve geri dönmemek üzere evrene gönderdik. Bu sondalar, birgün uzaylılarla karşılaşma ihtimaline karşı medeniyetimizi anlatan kısa bir özetimizi taşıyor. 100’den fazla fotoğraf, 90 … Devamını oku
Tarihte yaşadıklarımızın bugün canlı bir tekrarını izlerken sanki Atatürk de Nutuk’da “İşte böyle oldu, dikkat edin” diyor bize. Mustafa Kemal ve Türk Milletinin Ortak Kader Yolculuğu Türk milleti, I. Dünya Savaşı sonrasında kaderini Mustafa Kemal ile mühürlemiştir. Bu, kendi mukedderatını milletinin istikbaliyle birleştiren büyük önder için de geçerlidir. Mustafa Kemal’in Bandırma Vapuru’yla Samsun’a yolculuğu, hem … Devamını oku
Türkiye’de krizlerin temelinde, daha fazlasını alamamak değil, ganimet ekonomisine karşı bir alternatif güç yaratamamak yatıyor. Türkiye, Şapkadan Tavşan Çıkarmaya Çalışıyor Bir krizler ülkesinde yaşıyoruz. Eğer bir ülkede krizler süreklilik gösteriyorsa sorun rakamlarda değil, bölüşümde adaletin bozulmasından kaynaklıdır. Hatta krizi kronikleştiren unsur, bütün olanları rakamlara sığdırmaya çalışmaktır diyebiliriz. İnsana dayalı bir ekonomik sistemin içinden insanın kendisini … Devamını oku
Neden Holokost’u Hatırlıyor da Köleliği Unutuyoruz? Dünyada toplu ölüm ya da soykırım dendiğinde aklımıza neden hemen Holokost gelir de kölelik gelmez? Bizi bu körlüğe sürükleyen nedir? Bu soru rahatsız edici olabilir, ancak karmaşık gerçekleri anlamamız ve unutmamamız için kaçınılmazdır. Niyetim, Yahudilerin yaşadığı büyük acıyı kölelikle karşılaştırmak kesinlikle değil. Benim sitemim insanlığın hafızasınadır: Neden biri mutlak … Devamını oku
Demis Hassabis’in Tweeti: Prometheus’tan AGI’ya Yolculuğumuzun Kısa Özeti Frankenstein filmini izlerken, Demis Hassabis’in, Google’ın Gemini 3 modelini dünyaya duyuracağı günün arefesinde, gece saat 03:00’te attığı tweetini hatırladım. Hassabis’in de Dr. Victor Frankenstein’ın yaptığı gibi, insanın dünyaya getirdiği bir varlığın bekçiliğini yaptığını düşündüm. Tıpkı filmdeki gibi, zincirlenmiş bir şekilde, kendine ve dünyaya zarar vermemesi için onu … Devamını oku
Bir Cümle Hayatımızı Nasıl Değiştirir? Bir filmi harika yapan nedir? Bir karakter, müzik, çarpıcı bir sinematografi veya bir aktörün oyunculuğunu döktürdüğü bir performans.. Bunların dışında hikayenin kendisiyle bir bağ kurmamız.. Belki de bir filmi mükemmel yapan bunların hepsidir. İşin aslı, hepimizin farklı cevap vereceği bir sorudur bu. Tutkularımızı neyin ateşlediğini kimse bilemez. Farklı açı ve … Devamını oku
Düşüncenin Kökeni: Ruhun Mirası ve Görünmez Dinler Afrika’nın içine kapanmış olması, onun bir felsefesi olmadığı anlamına gelmez. Afrika, yaşamla iç içe geçmiş bir sözlü geleneğe sahiptir. Bu durum, felsefeyi yazılı metinlere ve soyut sistemlere dayandıran Batı düşüncesinin, Afrika’yı “felsefeden yoksun” görmesine neden olur. Oysa dil, dünyaya Afrika’dan yayıldıysa, ilk düşünce kalıpları ve evren anlayışı da … Devamını oku
Belirlenemeyen Cisim İnsanlık İçin Tüm Paradigmayı Nasıl Değiştirir? Kathryn Bigelow’un House of Dynamites filmi, bana Soğuk Savaş’ın teknolojiyle zenginleştirilmiş bir hâli gibi geldi. Üstelik, bugünkü düzenin, sahte kabadayılık üzerine kurulu o dönemin paradigmasından daha tehlikeli olduğunu gördüm. Film, türleri yok edecek bir nükleer savaşta, anahtarları çevirme yetkisinin hâlâ küçük bir odaya sıkıştığını gösteriyor. Benim için … Devamını oku
Önce Söz Vardı! Ve İlk Sözü Afrika Söyledi Afrika ile ilgili ilk yazımızda, ilk insanların bu kıtada evrildiğini ve insanlığın dünyaya buradan yayıldığını konuşmuştuk. Ancak bu fiziki göç sessiz olmamıştır. Atalarımız, bugün konuştuğumuz dillerin tohumunu da yanlarında taşıdılar. Bu anlamda Afrika’dan çıkışımız, bir beden göçünün ötesindedir. Atalarımızın bu cesur çıkışı, bize en büyük armağanı, dili … Devamını oku
Mükemmel Aşkları Neden Filmlerde Ararız? Hayatta hepimiz kusursuz aşkı ararız. Aradığımız aşkı bulduğumuza inansak da içimizde eksik kalan bir şeylerin varlığını hissederiz. Aşkın geçici olması, mükemmel aşkın varlığını imkansız kılar. Schopenhauer’in dediği gibi aşk bir yanılsama olunca, illüzyonlardan beslenen sinemanın da vazgeçemeyeceği aracı haline gelir. Perdedeki aşklar, bizi kendi gerçekliğimizden koparır ve belki de ömür … Devamını oku
Afrika’dan Çıkış Bir Irkın Değil, İnsanlığın Yolculuğuydu Afrika’nın Dünya medeniyetine hiçbir katkısı olmadığı görüşü, artık tarihin tozlu raflarında kalan politik bir önyargıdan ibaret. İnsanlığın kaderini etkileyen olayların çıkış noktasının Afrika olduğunu nesnel tarih ve bilim de destekliyor. Bir zamanlar, Afrika’nın Dünya tarihinde bir yeri olmadığını savunan Hegel’in tam tersine, bu kadim toprakların insanlık tarihindeki önemi … Devamını oku