Türkiye Neden Hep Krizde? Ganimet Ekonomisi ve Sınıf Bilincinin Yitirilişi

Osmanlıdan modern Türkiyeye devlet üzerinden zenginleşme

Türkiye’de krizlerin temelinde, daha fazlasını alamamak değil, ganimet ekonomisine karşı bir alternatif güç yaratamamak yatıyor. Türkiye, Şapkadan Tavşan Çıkarmaya Çalışıyor Bir krizler ülkesinde yaşıyoruz. Eğer bir ülkede krizler süreklilik gösteriyorsa sorun rakamlarda değil, bölüşümde adaletin bozulmasından kaynaklıdır. Hatta krizi kronikleştiren unsur, bütün olanları rakamlara sığdırmaya çalışmaktır diyebiliriz. İnsana dayalı bir ekonomik sistemin içinden insanın kendisini … Devamını oku

Köleliğin Kültürel Direnişi | Hepimizin İçinde Bir Afrika Var (Bölüm 4)

Köle gemisinde tan ağarırken zincirler arasından yaşamın filizlenmesi

Neden Holokost’u Hatırlıyor da Köleliği Unutuyoruz? Dünyada toplu ölüm ya da soykırım dendiğinde aklımıza neden hemen Holokost gelir de kölelik gelmez? Bizi bu körlüğe sürükleyen nedir? Bu soru rahatsız edici olabilir, ancak karmaşık gerçekleri anlamamız ve unutmamamız için kaçınılmazdır. Niyetim, Yahudilerin yaşadığı büyük acıyı kölelikle karşılaştırmak kesinlikle değil. Benim sitemim insanlığın hafızasınadır: Neden biri mutlak … Devamını oku

İnsan Neden Kendi Frankenstein’ını Yaratır?- Demis Hassabis’in Anlamlı Nöbeti

Modern Farnkenstein

Demis Hassabis’in Tweeti: Prometheus’tan AGI’ya Yolculuğumuzun Kısa Özeti Frankenstein filmini izlerken, Demis Hassabis’in, Google’ın Gemini 3 modelini dünyaya duyuracağı günün arefesinde, gece saat 03:00’te attığı tweetini hatırladım. Hassabis’in de Dr. Victor Frankenstein’ın yaptığı gibi, insanın dünyaya getirdiği bir varlığın bekçiliğini yaptığını düşündüm. Tıpkı filmdeki gibi, zincirlenmiş bir şekilde, kendine ve dünyaya zarar vermemesi için onu … Devamını oku

Sinema Replikleri: Filmlerin Hayatımıza Dokunan Sözleri

Sinema replikleri hayatı basitleştirir

Bir Cümle Hayatımızı Nasıl Değiştirir? Bir filmi harika yapan nedir? Bir karakter, müzik, çarpıcı bir sinematografi veya bir aktörün oyunculuğunu döktürdüğü bir performans.. Bunların dışında hikayenin kendisiyle bir bağ kurmamız.. Belki de bir filmi mükemmel yapan bunların hepsidir. İşin aslı, hepimizin farklı cevap vereceği bir sorudur bu. Tutkularımızı neyin ateşlediğini kimse bilemez. Farklı açı ve … Devamını oku

Afrika’nın Gizli Maneviyatı | Hepimizin İçinde Bir Afrika Var (Bölüm 3)

Afrika'nın zengin maneviyatı

Düşüncenin Kökeni: Ruhun Mirası ve Görünmez Dinler Afrika’nın içine kapanmış olması, onun bir felsefesi olmadığı anlamına gelmez. Afrika, yaşamla iç içe geçmiş bir sözlü geleneğe sahiptir. Bu durum, felsefeyi yazılı metinlere ve soyut sistemlere dayandıran Batı düşüncesinin, Afrika’yı “felsefeden yoksun” görmesine neden olur. Oysa dil, dünyaya Afrika’dan yayıldıysa, ilk düşünce kalıpları ve evren anlayışı da … Devamını oku

House of Dynamites- Bir Cephanelik Üzerine Yuva Kurabilir miyiz?

Nükleer füzeye yuva yapan kuş

Belirlenemeyen Cisim İnsanlık İçin Tüm Paradigmayı Nasıl Değiştirir? Kathryn Bigelow’un House of Dynamites filmi, bana Soğuk Savaş’ın teknolojiyle zenginleştirilmiş bir hâli gibi geldi. Üstelik, bugünkü düzenin, sahte kabadayılık üzerine kurulu o dönemin paradigmasından daha tehlikeli olduğunu gördüm. Film, türleri yok edecek bir nükleer savaşta, anahtarları çevirme yetkisinin hâlâ küçük bir odaya sıkıştığını gösteriyor. Benim için … Devamını oku

Tüm Diller Afrikalı mı? | Hepimizin İçinde Bir Afrika Var (Bölüm 2)

Afrika kıtası, dilin doğuşu

Önce Söz Vardı! Ve İlk Sözü Afrika Söyledi Afrika ile ilgili ilk yazımızda, ilk insanların bu kıtada evrildiğini ve insanlığın dünyaya buradan yayıldığını konuşmuştuk. Ancak bu fiziki göç sessiz olmamıştır. Atalarımız, bugün konuştuğumuz dillerin tohumunu da yanlarında taşıdılar. Bu anlamda Afrika’dan çıkışımız, bir beden göçünün ötesindedir. Atalarımızın bu cesur çıkışı, bize en büyük armağanı, dili … Devamını oku

Film Yıldızları Tutkulu Aşkları Nasıl Meşrulaştırır?

Sinema dünyası tutkulu aşkları meşrulaştırır.

Mükemmel Aşkları Neden Filmlerde Ararız? Hayatta hepimiz kusursuz aşkı ararız. Aradığımız aşkı bulduğumuza inansak da içimizde eksik kalan bir şeylerin varlığını hissederiz. Aşkın geçici olması, mükemmel aşkın varlığını imkansız kılar. Schopenhauer’in dediği gibi aşk bir yanılsama olunca, illüzyonlardan beslenen sinemanın da vazgeçemeyeceği aracı haline gelir. Perdedeki aşklar, bizi kendi gerçekliğimizden koparır ve belki de ömür … Devamını oku

Hepimizin İçinde Bir Afrika Var

İnsanlığın Afrika'dan çıkış hikayesi

Afrika’dan Çıkış Bir Irkın Değil, İnsanlığın Yolculuğuydu Afrika’nın Dünya medeniyetine hiçbir katkısı olmadığı görüşü, artık tarihin tozlu raflarında kalan politik bir önyargıdan ibaret. İnsanlığın kaderini etkileyen olayların çıkış noktasının Afrika olduğunu nesnel tarih ve bilim de destekliyor. Bir zamanlar, Afrika’nın Dünya tarihinde bir yeri olmadığını savunan Hegel’in tam tersine, bu kadim toprakların insanlık tarihindeki önemi … Devamını oku

Ezilenlerin Egemene Meydan Okuduğu Arena: Futbol

Futbolun politik gücü

Tarih, genellikle savaşların, bilimsel keşiflerin ve siyasi dehaların hikayeleriyle yazılır. Albert Einstein’ın görelilik teorisi, Winston Churchill’in II. Dünya Savaşı’ndaki liderliği veya Fatih Sultan Mehmet’in İstanbul’u fethi… Bunlar, dünyayı yeniden şekillendiren “büyük insanların” eserleridir. Ancak ne bir diploma ne de bir ünvan gerektiren, sadece üstün yetenek ve oyun zekasıyla inşa edilen bir tarih daha var: ayaklarıyla … Devamını oku

Futbol: Sahadaki Ayaklar, Toplumdaki Dönüşümler

Futbol, bir ayak oyunu ve toplumu dönüştüren güç

Spor branşları arasında en kitlesel ve popüler olan futbol, siyasi ve sosyal tüm olgularda merkezi bir rol oynar. Futbol, farklı kültürleri birbirine yaklaştırır, toplumun psikolojisini yansıtır ve insanlara güçlü bir kimlik kazandırır. Futbolun politika ile olan bu ayrılmaz bağı, siyasi ihtilaflardan cinsiyet ayrımcılığına, ülkelerin kredi skorunu yükseltmekten bağımsızlık ateşini yakmaya kadar birçok alanda tartışılmaz derecede … Devamını oku

Mission: Impossible/Görevimiz Tehlike: İnsanın Teknoloji Yolculuğunun Aynası

Mission: Impossible/Görevimiz Tehlike, İnsanın Teknolojideki yolculuğunun aynası

Bazı filmler zamanda adeta kristalleşir. “Baba (Godfather)” gibi kült filmler geçmişin unutulmaz bir anıtı olarak anılarımızdan kolay kolay silinmez. Onlar, kendi dönemlerinde zirveye ulaşıp o haliyle zamanda donar. Bazı filmlerin ise bir doğum tarihi vardır ve zamanla evrilir. Zamanla öyle bir bütünleşirler ki, kuşaklar geçse de yaşamaya devam eder. Mesela, ülkemizde “Görevimiz Tehlike“ adıyla bilinen … Devamını oku

Moby Dick: Hakikat Doğaya Uyumda mı, Tanrı’ya İsyanda mı?

Moby Dick ve Kaptan Ahab'ın savaşı. Parsi, beyaz balinaya yapışmış, Ahab'a kılavuzluk ediyor.

“Kötü bir kitap yazdım ve kendimi kuzu kadar lekesiz hissediyorum” Herman Melville, Nathaniel Hawthorne’ a mektubundan; 17 Kasım 1851 İnançlarımız, doğayı algılayışımızda merkezi bir rol oynar. Çevremizdeki nesnelere anlam yüklerken, dinlediğimiz hikâyeleri yorumlarken, zihnimiz onları kaçınılmaz olarak inancımızın süzgecinden geçirir. Bu durum, gerçekliği kendi imgelerimizle örtüşecek şekilde bükmemize yol açar.  Örneğin Herman Melville’in Moby Dick … Devamını oku

Gotama Buddha’nın 2500 Yıllık Işığı, Bugün Bize Ne Söylüyor?

Gotama Buddha, aydınlanmaya ulaşırken

“Bütün bileşik şeyler çürümeye mahkûmdur. Ciddiyetle çabalayın.” Buddha Tarihi gerçek ile efsaneyi birbirinden ayırmak gerekir. Her din, mucizeleri temel alsa da özünde gerçek bir kişi ve yaşanmışlıklar etrafında oluşur. Ancak efsanelerin arkasındaki gerçeğe ulaşmak zordur. Bir altın madeninin içinde çamur ve sudan başka birşey olmasa da gerçek o çamurun altındadır. Ona ulaşmanın zor olması, bu … Devamını oku

Tarih Gerçeğe Ne Kadar Yaklaşabilir?

Tarih tam gerçeğe ulaşamaz

Bu haftaki yazım Budizm üzerine olacaktı. Uzun zamandır Doğu maneviyatı üzerine yazmayı istiyordum. Hazırlıklarımı buna göre tamamladım ve Gotama Buddha‘yı anlatan bir giriş yazmaya başladım. Ancak girizgahı yaparken klavyem beni bambaşka bir yöne sürükledi. Tuşlara bastıkça yazının mucizelerle dolu bir hikayeye büründüğünü gördüm. Aslında inançlarımızı ve tarihi algılayışımızı derinden etkileyen temel bir soruya cevap aramadan, … Devamını oku