Biz Anlatıyoruz, Yapay Zeka Ajanları Ne Anlıyor? | Bir Kaçışın Öyküsü

yapay zekâya anlattığımızı o farklı anlıyor. İletişimde büyük bir boşluk var.

Bir Kaçış Hikayesi: Ajanlar Kum Havuzundan Neden Çıktı? İnsanlığın çok büyük sorunları var. İklim krizi, yoksulluk, adaletsizlik, çocuk ölümleri ve daha bir çoğu. Şimdi bunlara yapay zekânın yaratabileceği riskler de eklendi. Yapay zekâ teknolojileriyle birlikte bilim ve felsefe dünyası, insanın makineler üzerindeki kontrolü üzerine tartışıyor. Ancak Temmuz ayında tartışma gerçek bir deneyime dönüştü. OpenAI, siber … Devamını oku

Monolog Perde Arkası | Yazılmayan Paragraflar: Aynı Sorunun Peşinde

Kuantum teknolojileri sanatın da bir fiziği olabileceğini gösteriyor.

Temmuz: Cesaret ile Cüret Arasında Geçen Bir Ay Merhaba, Bir ayı daha geride bıraktık. Şimdi Monolog Perde Arkası’nda ‘Yazılmayan Paragraflar’ zamanı. İlkini Haziran’da yayınladığım bu aylık seride, yazılara sığdıramadıklarımı, yazdıktan sonra aklıma gelenleri paylaşıyorum. Yaşadığım zihin karmaşasını ve dile getirmeye çekindiklerimi konuşabileceğimiz bir dost sohbetinde bir kez daha birlikteyiz. İşin mutfağına yeniden hoş geldiniz. Temmuz … Devamını oku

Kuantum Algoritmalar: Kübitler Nasıl Düşünür?

Kuantum algoritmalar, olayın içindeki tüm olasılıkları bir bütün içinde düşünür.

Kuantum Algoritmalara Giriş: Bilgisayara Doğru Soruyu Sormak Kuantum çağı serimizin bu son yazısında kuantum algoritmalarını konuşacağız. İlk iki yazıda süperpozisyon ve dolanıklığa bakmıştık. Bu, bir kuantum bilgisayarın çalışma mantığını kavramak için kritikti. Üçüncü yazıda kuantum bilgisayarların malzeme bilimini nasıl dönüştürdüğüne değindik. Kübitleri oda sıcaklığında dolanık tutabilecek yeni malzemeler üretmenin öneminden bahsettik. Artık deneme-yanılmadan kurtulup, kimyasal … Devamını oku

Kuantum Üstünlüğü: Hesaplanabilir Doğaya Doğru

Kuantum üstünlüğü, doğanın hesaplama diline biraz daha yaklaşmaktır.

Farklı Hesaplanmış Gerçeğin Yeni Halleri Kuantum üstünlüğü denildiğinde akla çoğu zaman Google, Çin veya rekor kıran bilgisayarlar geliyor. Oysa bu kavram yalnızca hızla ilgili değil. Bu yazıda kuantum bilgisayarların neden geliştirildiğini ve hangi problemlere çözüm aradığını konuşuyoruz. Yaşamın kökeninden protein katlanmasına, fotosentezden füzyon enerjisine kadar kuantum hesaplamanın neden yeni bir paradigma olduğunu anlamaya çalışıyoruz. Bu … Devamını oku

Kuantum Çağında Malzeme Bilimi | Işığın Kusurlarla Dansı

Işık ve maddenin etkileşimiyle kuantum çağında insan, sıfırdan yeni malzemeler üretebilir

Silikondan Kusurlara: Yeni Malzeme Çağı Kuantum Çağı serimizin ilk iki yazısında kuantum bilgisayarların süperpozisyon ve dolanıklıkla nasıl çalıştığını konuştuk. Bugünkü yazımızda ise bu makinelerin gerçekten var olabilmesi için sadece fiziğe değil, dünyanın en akıllı malzemelerine ihtiyacı olduğunu konuşacağız. Çünkü kuantum çağının belirleyicisi algoritmalardan önce malzemeler olacak. Geçen yüzyılda silikon, bizi bugünlere taşıyan en büyük malzeme bilimiydi. 20. … Devamını oku

Kuantum Dolanıklık: Parçacıkların Kozmik İşbirliği

Dolanık haldeki kuantum parçacıkları Einstein, "Uzaktaki Ürkütücü Eylem" olarak tanımladı

Kim Korkar Kuantumdan Geçen yazımda, klasik bilgisayarların sınırlarını zorladığını ve kuantum bilgisayarların neden bambaşka bir yaklaşım sunduğunu tartışmıştık. Ayrıca yapay zekânın da gelecekte kuantum bilgisayarla birleşerek kendini sınırlayan klasik mantıktan kurtulabileceğini konuştuk. Bilginin aynı anda hem 0 hem 1 olabildiği, doğanın anlaşılması zor fenomenine, yani “süperpozisyon” kavramına değindik. Bu hafta ise kuantum mekaniğinin, doğanın işleyişindeki … Devamını oku

Kuantum Çağı: Silikonun Tıkanışı, Yeni Bir Dünyanın Eşiği

Oda büyüklüğündeki bilgisayarlardan silikon çağa ulaştık. Ancak yapay zekâ ile klasik bilgisayar sistemi tıkanma aşamasına geldi. Artık bitler istediğimiz cevapları vermiyor, kübitler sayesinde doğayla kendi dilinde konuşmaya başlıyoruz. Kuantum çağının eşiğindeyiz.

Dünya Minyatürleştikçe Doğanın Haşmeti Artıyor Doğa hakkında her gün yeni bir şeyler öğreniyor, her öğrendiğimizle onu yeniden şekillendiriyoruz. Kuantum dünyanın derinliklerinde varsaydığımız doğadan çok başka bir mekanizma çalışıyor. Bugünkü hesaplama gücü, doğanın bu yeni yüzünü modellemeye yetmiyor. Ama hesaplama gücünden önce belki de asıl ihtiyacımız olan şey, yeni bir sağduyu. İşte bu yüzden, kuantum bilgisayarları … Devamını oku

Kayıp Zamanın İzinde | Zihnin İçsel Evreni

Kayıp zamanın izinde, madlenin çaya batırılmasıyla kaıp zamanlar da ortaya çıkıyor.

Zamanı En Basit Nasıl Anlatabilirsiniz? Çoğu insan Marcel Proust’un Kayıp Zamanın İzinde‘sini çok karışık bulur. Ancak son derece karmaşık insan doğası daha ne kadar basit anlatılabilir ki? Üstelik insan doğasının saf zamandan meydana geldiğini kabul edersek, Proust’un yaptığı iş tek kelimeyle dâhiyanedir. Çünkü o, insanı bir varlıktan ziyade, geçmişin, şimdinin ve geleceğin iç içe geçtiği sürekli … Devamını oku

Monolog Perde Arkası: Haziran İçerikleri ve Yazılmayan Paragraflar

Yazı yazarken işin mutfağını betimleyen masa dağınıklığı

Dijital Dünyada Geçirdiğim 3 Yılın Sonunda Mutfağın Görünümü Merhaba, Dijital dünyadaki yolculuğumda 3 yılı geride bıraktım. Bir yola çıktığınızda aldığınız mesafeyi ölçmek için 3 yıl iyi bir zaman. Hafızanız bağlamdan kopmadan, her şey sıcakken, yaptıklarınızın muhasebesini çok rahat yapabiliyorsunuz. İlk yazımı paylaştığım günü hatırlıyorum. Yapay zekânın hayatımıza yeni girdiği zamanlardı. 30 yıllık çalışma hayatından sonra … Devamını oku

Neden Kadın Sesi?

Kadın sesi, işitme sistemimizde en az çabayla duyacağımız aralığa denk gelir.

Sesin Cinsiyeti, Kimliği ve Anlamı Son yıllarda teknolojide kadın sesi neden daha çok kullanılıyor? Yapay zekâ asistanlarında, navigasyon cihazlarında yönlendirici seslerin neredeyse tamamı kadınlara ait. Bunu sadece teknolojiyle de sınırlamak yanlış olur. Belgesellerde, hikaye anlatıcılığında, eğitimde hatta finans sektöründe kadın sesini daha çok duymaya başladık. Bunu sadece bir pazarlama taktiği olarak göremeyiz. O halde neden … Devamını oku

İçeriklerde Yapay Zeka Şüphesi, Görünmez Sansür ve Kozmik İşbirliği

İnsan ve yapay zekâ birlikte içerik üretiyorlar çünkü çağımız onları kozmik bir işbirliğine zorluyor.

Fikrini Değil, İnsanlığını Kanıtlamak Son zamanlarda içerik üreticilerinin canını çok sıkan bir şüphe var. Ne yazarsanız yazın, ne anlatırsanız anlatın, ‘Bunu kesin yapay zekâya yazdırdın.’ diye yaftalanmak… İçerik dünyası buna ‘Sahicilik Krizi’ veya kısaca ‘Yapay Zekâ Şüphesi’ diyor. İçerik üreticileri olarak bugün adeta görünmez bir sansürün gölgesinde üretim yapıyoruz. Bugün Türkiye’de televizyonlarda bazı kelimeleri kullanmanın … Devamını oku

Malzeme Bilimi: Her Hayal Bir Maddedir

Malzeme biliminin babası sanayi tanrısı, topal ve çirkin Hephaistos. Medeniyetin kurucusu

Atomların Dansı, Kusurların Zarafeti Teknolojinin hızlı gelişmesi malzeme biliminin de hızla gelişmesine neden oluyor. Kuantum dünyadaki gelişmelerle artık maddenin daha derinlerine inebiliyoruz. Atomların sıralanışını değiştirdikçe yeni malzemeler elde ediyoruz. Bu bize şunu söylüyor: Hiçbir şey göründüğü gibi değildir. Üzerine yazdığımız kağıt, su içtiğimiz cam bardak bir zamanlar ağaç ve kumdu. Yemek yediğimiz çatal ve kaşık, … Devamını oku

Simya: Maddeyi Ruhun Ateşinde Eritmek

Altına ulaşmaya çalışan simyacı, aslında insanın özüne ulaşmaya çalışır.

Kömür Yakıcılığından Kâmil İnsana Çağlar boyunca insanlık, altının büyüsünün peşinden koştu. Yeryüzünde ondan daha nadir, hatta daha değerli madenler olsa da, hiçbiri altın kadar çekici olmadı. 18. yüzyılda modern kimya, bu hayalin laboratuvarda gerçekleşemeyeceğini söyledi. Ama tarihin derinliklerinde, gerçeğin çok daha farklı bir boyutu olduğunu anlatan hikayeler saklı. Çoğumuz simyayı ya bir büyücülük ya da … Devamını oku

Uykunun Evrimi: Karanlıktan Yapay Aydınlığa

Uykunun evrimi, ağaç dallarında uyuyan atalarımızdan yapay ışıkların dünyasında uyumaya çalışan insana uzanıyor

Karanlığın Çağrısı ve Varlığın Yenilenmesi Her gece yaptığımız en sıradan eylem, insanlık tarihinin en karmaşık dönüşümlerinden birini saklıyor. Teslim olduğumuz bu karanlık, aslında en üretken saatlerimize karşılık gelir. Neden Uyuruz? Uyku, canlılığın en savunmasız ama en üretken halidir. İnsan, ömrünün üçte birini “hiçbir şey yapmayarak” geçirmek üzere programlanmıştır. Bu bir hata değil, bir sistem güncellemesidir. … Devamını oku

Erkek Giyimi: 10.000 Yıl Süren Feragatin Sessiz Dili

Neolitik dönmeden modern zzamanlara erkek giyiminin gizli bir dili var.

Giyim: Üzerimizden Çıkarmadığımız Kimliğimiz Bir takım elbisenin anlattığını, bir incir yaprağı ve bir ayı postu da en az onun kadar iyi anlatır. İnsanın kendini örtmeye başladığı ilk andan itibaren giyim, aslında türümüzün hikayesini özetler. Giyim, tarihin en kompakt halidir. Bir kültürün özetini, bir çağın teknolojisini ve dönemin ahlak anlayışını her gün üzerimizde taşırız. Dönemin ruhu, … Devamını oku