Alzheimer: Geleceği Anımsamak

yazar
Alzheimer'lı beyin

Unutmak, insan olmanın kaçınılmaz bir parçasıdır. Ancak bazı unutmalar, hayatı kökünden sarsar. Oysa bizi farklı yapan hafızamız ve hayallerimizdir. Geçmişte elde ettiğimiz verilerin kılavuzluğunda geleceği hayal edebiliriz. Ancak buna, hafızamıza veri girdikçe devam edebiliriz. Peki, hafızamızı kaybetmeye başladığımızda kim oluruz? Geçmişimiz olmadan geleceğimiz nasıl şekillenir? Eğer hafızamız yeni veri kazanamazsa, nasıl yeni hayaller kurabiliriz? Alzheimer, … Devamını oku

Nil: Ezelden Ebediyete Akan Nehir

yazar
Nil Nehri

Dünyaya yön veren en önemli medeniyetlerin temellerinde kadim nehirlerin izlerini görürüz. Bu nehirler, tarih boyunca insanların duygularını, inançlarını ve düşüncelerini şekillendirmiştir. Bir toplumu uygarlaştıran sanatsal ve bilimsel düşünce, bu ırmakların getirdiği bereketle oluşmuştur. Bu nehirlere şiirler yazılmış ve türküler yakılmıştır. Yarattıkları ruh, meydana getirdikleri medeniyetlerin dokusuna işlemiştir. Bunların arasında Nil’in özel bir yeri var. Nil … Devamını oku

Kozmik Yalnızlık: Fermi Paradoksu ve Dünya Dışı Yaşam Arayışı

yazar
Fermi paradksu, kozmik yalnızlık

Devasa bir evrenin, çok küçük bir bölgesinde yaşıyoruz. İçinde bulunduğumuz Samanyolu, evrendeki yüz milyarlarca galaksiden sadece bir tanesi. Sadece Samanyolu’nda yaklaşık 400 milyar gezegenin olduğu tahmin ediliyor. Bunların arasında 50 milyara yakın güneş benzeri yıldız bulunuyor ve bunun 10 milyar kadarının etrafında ortalama 5 gezegen var. Bu büyüklüğü evrene yansıttığımızda, trilyonlarca yıldız ve gezegenden oluşan … Devamını oku

Kadın Oyuncular Neden Daha Az Kazanıyor?

yazar
Kadın film yıldızı

Cinsiyet ayrımcılığı, geçmişte oluşan yapının çok katı olmasından ileri geliyor. Sinema dahil hayatımıza etki eden tüm kurumlar erkek egemen bir dünyanın yansıması. Bu da bütün kurumların ve yasaların erkek bakış açısıyla düzenlenmesine, hemen her konuda farkın erkekler lehine olmasına yol açıyor. Teknolojinin artan bilgiye kolaylıkla ulaşılması, bu yapıyı yavaş yavaş çözüyor ama bu süreç yine … Devamını oku

Yalnızlık: İnsan Algısının Yarattığı Yapay Korku

yazar
Dağın tepesinde yalnız adam

Çoğu insanı tedirgin eden korkuların başında yalnızlık gelir. En büyük korkularımızdan biridir yalnızlık çünkü insanlar onu içine düştükleri bir lanet gibi görür. İnsanda hoşnutsuzluk yaratan bir deneyimdir. Toplumun yalnız insanları başarısız ve akıl sağlığı bozuk görme eğilimi de böyle algılanmasında etkilidir. İnsanlar için utanç kaynağı olabilir. Bu sebeple yalnızlıkla yaftalanan insanda rahatsız edici sonuçlar ortaya … Devamını oku

Yaşam, En Değerli Şey

yazar
Yaşam, mucize ve karmaşıklık

Çok karmaşık bir düzenin hatasız işlemesi bizi büyüler. Bir arının yaptığı altıgen peteklerin aynı boyutlarda olması, kolektif bir zekanın ürünüdür. O mimariyi bir hesap yapmadan tasarlayabilen içgüdü, en az balmumu ile en geniş alanı kapsayan sosyal yapıyı kurar. Bunu karıncalar için de söyleyebiliriz. Yerin iki metre altına kadar inen milyonlarca karınca, binlerce tünelle birbirine bağlı … Devamını oku

Başarı: Tekrar mı, Devrim mi?

yazar
Başarı, karanlığın ardından gelir.

Hayatımızın nihai amacı mutluluğu yakalamaktır. Mutluluk, yaptığımız tüm eylemlerin, koyduğumuz hedeflerin ana motivasyonudur diyebiliriz. Mutlu olmak için para kazanırız mesela. Mutlu bir hayatımız olsun diye bir aile kurarız. Kendimizi iyi hissetmek için başkalarına yardım ettiğimizde veya hayatımıza anlam katacak bir şey öğrendiğimizde de mutlu oluruz. Yeni bir yetenek; örneğin bir yabancı dil öğrendiğimizde kendimizi mutlu … Devamını oku

The Quantum World: A Journey to the Center of Reality

yazar
Quantum world, journey to the reality

This is the English version of the article, originally published on this site on March 17, 2024 As technology advances, our journey into the quantum world accelerates. We are gaining a better understanding of the reality that lies beneath the material world we see with our eyes. In an increasingly miniaturized world, Moore’s Law is … Devamını oku

Web3.0: Merkeziyetsiz İnternet Mümkün mü?

yazar
Web3.0, merkeziyetsiz internet

Teknolojinin dünyaya yeni bir çehre kazandırdığından neredeyse her yazı ve yayınımda bahsediyorum. Bunu yapıyorum çünkü değişen algılarımız eskisinden daha farklı bir dünyaya bakmamıza sebep oluyor. Teknolojiyle çevremiz değiştikçe zihnimize yeni veriler akıyor. Kadın erkek eşitliğinden iş hayatına kadar tüm ön kabüllerimiz geçerliliğini yitiriyor ve hızla yenilerini kazanıyoruz. Aksi düşünülse de etkimizin giderek azaldığı bir dönüşümü … Devamını oku

İnternet: Bir Tehdit Algısıyla Başlayan Devrim

yazar
İnternetin tarihi

Yazıyı Zihin Karmaşası’nda dinleyin İnternet gibi bir teknolojiyi yaratmamıza sebep olan nedir? Bugün hayatımızı şekillendiren, sonradan devrime dönüşen teknolojileri üretmemize hangi saikler sebep oluyor? Bunu daha iyi anlamak için konuya biraz insandan konuşarak başlayalım. Onu motive eden hayallerden, tutkulardan ve korkulardan kısaca bahsedelim. İnternet soğuk savaşta bir tehdit algısıyla başlayan bir düşünce devrimidir aslında. Bizim … Devamını oku

Veri, Ayaklarımızı Yerden Kesiyor, Bulutlara Yükseliyoruz

yazar
Bulutlara yükselen insan-veri

İnsandan önce de dünyada hayat vardı ama hiçbir canlı dünyayı daha akıllı yapacak yeteneği geliştiremedi. Dünya verili bir düzen. Ancak insan hariç hiçbir canlı, hayatta kalmak için ihtiyaç duyduğu veriden fazlasını kullanamaz. Yalnızca insan beyni, veriyi anlamlandıran ve örüntü kurabilen bir bilgisayımsal yapıya sahiptir. İnsan beyni, sayıları hikayeleştirerek tüm kilitlerini kırarken tarihinde yarattığından daha fazla … Devamını oku

Veri Çağı: İpler Kimin Elinde?

yazar
İpleri olan kukla

Çok uzun geçmişte değil, 2000’li yılların başlarında az boyutlu bir dünyada yaşardık. Temas ettiğimiz nesne sayısı azdı. Az insan, az makine daha doğrusu, bugünle kıyasladığımızda daha az bilgiyle etkileşim içindeydik. Bir iş yapmak istediğimizde çok az seçeneğimiz olurdu ve az veriyle uğraşırdık. Sokağa çıktığımızda yanımızdan geçen insanlar dışında etki alanımızda çok kimse olmazdı. Etkilendiğimiz en … Devamını oku

Beyin: Evrimin Kara Kutusu

yazar
Beyin ve evrim

Beyin hakkında düşünmenin en iyi yolu nedir? Onu tanımlayarak bir fikir sahibi olabiliriz. Örneğin, her şeyin birbirine bağlı olduğu ve tüm vücut fonksiyonlarımızı düzenleyen karmaşık bir yapıdır diyebiliriz. Biraz detaylandırmak istersek, 1,4 kg ağırlığında, göz gözü görmez bir karanlığın içinde, voltaj tepeciklerinin oluşturduğu mavi bir karmaşa olarak da tanımlayabiliriz. Hatta davranışları açıklamaya gelince iş daha … Devamını oku

Zihin Karmaşası: Söyleyecek Bir Şeyim Var.

yazar
Zihin Karmaşası. Düşünmek

Monolog’da uzun zamandır belli başlıklar altında yazılar yazıyorum. Ancak sizlere sesle ulaşabileceğim bir podcast oluşturma fikrini bugün ilk bölümle gerçekleştirmiş oluyorum. Bu anlamda zihin karmaşası, Monolog’da yazdığım yazıları sohbet ortamında paylaşabileceğim bir podcast olacak. Bugün belli bir konu üzerinde konuşmayacağız. Daha çok zihin karmaşasının içeriği nelerden oluşacak, misyonu ne olacak ondan bahsedeceğiz. Bu bizi yaşadığımız … Devamını oku

Cinsiyet Eşitliği Olmadıkça Erkekler Ağlamaz

yazar
erkek ağlamaz

Erkeklerin ağlama zorluğu, duygularını göstermek istemediği gibi bir önyargıya sebep olur. Bunu açıklamak için yapılan bir çok bilimsel araştırma vardır. Bu bir yere kadar doğrudur ama erkeklerin daha az ağlaması, aynı zamanda evrimin bir baskısıdır. Bu konunun zorlanması, sanki erkeklerin ısrarla ağlaması için yapılan bir baskı izlenimi uyandırıyor bende. Oysa erkekler için ağlamak gerçekten zordur. … Devamını oku