Cinsiyet Eşitliğine Her İki Cins de Hazır mı?

kadın ve erkek geleceğe umutla bakıyor

Bugün hayatı algılayışımızın temelinde erkek bakış açısı yatar. Onun önyargılarının, değerlerinin ve yorumlarının hayatımızı biçimlendirdiği yasalarla yönetiliriz. Bu, asırlarca her iki cinsiyete empoze edilen, aklın işlevselliğine hakim olan ve sonucunda hayatımıza yön veren propagandanın sonucudur. Zamanla referans noktamız bize empoze edilen propaganda olmuştur. Öyle ki, bugün yaşadığımız düzenin dışında farklı bir yapıyı düşünemeyiz. Oysa teknolojinin … Devamını oku

Tarihe Yön Veren Kadınlar

Tarihe yön veren kadınlar

İlkçağlardan günümüze kadar toplumu yöneten yasaların ruhuna erkek bakış açısı hakimdir. Geleneklerin ve örflerin de ayrımcılığı doğru kabul etmesi, yasaların cinsiyetçi olmasında etkilidir. Örneğin evin reisi erkektir. Yakın geçmişe kadar bir kadının erkek karşısında hak araması, daha fazla şahitliğe ihtiyaç duymuştur. Seçme ve seçilme hakkının kadınlara verilmesi 20. yüzyılda gerçekleşen bir devrimdir. Böyle bir toplum … Devamını oku

Yapay Zekayı Açıklamanın Basit Bir Yolu Var mı?

yapay zeka, devreler

Yapay zekayı tanımlamak, yaşamı tanımlamak kadar zor bir olay. Soru basit fakat cevabı karmaşık ve ucu açık. Hayatı ne kadar tanımlamak istesek de bir bakteriyle başlayan yaşam hakkında bildiklerimiz, yapay zekada olduğu gibi en sonunda bir karanlığa çıkar. Her başlangıcın içinde biraz karanlık vardır. 1950’de Alan Turing, bir makinenin düşünebileceğini söylediğinde bu fikir onda bir … Devamını oku

Buzullaşmanın Gecikmesi, Hayatın Akışını Riske Atıyor

Buzul, buz, buzul çağı

Buz, hayatı saklayan, onu esirgeyen ve yaşamın yeniden doğması için onu geleceğe taşıyan bir yapıdır. Bir embriyonu dondurup genetiğimizi nasıl saklarsak, doğa da kendi DNA’sını buz tabakalarının içinde korur. Hayat, her yeni buzul çağı döneminde buzun içine sıkışır. Yer kürede gezen buzullar ve karaların hareketleri, yaşamı başka yerlere taşır. Böylece milyonlarca yıldır tropikal kuşakta yaşayan … Devamını oku

Don Kişot: Hayatı Bitirmeden Önce Okunması Gereken Bir Kitap

Don Kişot ve Sancho Panza

Hayatın anlamını onu deneyimleyerek kavrarız. Acılarımız ve sevinçlerimiz bize özgüdür ve yaşadıklarımızdan hayatımızı anlamlı kılan öznel sonuçlar çıkarırız. Bunun yanında başkalarının deneyimleri de bize yol gösterir. Bu, tanıdığımız biri olabileceği gibi bir roman kahramanı da olabilir. Edebiyat, hayatımızda benzerleriyle karşılaşabileceğimiz insanların tecrübelerini bize aktarır. Klasik eserler, yaşadığımız sürece eskimeyen ve güncelliğini koruyan değerleri bize hatırlatmaya … Devamını oku

Sürdürülebilirlik: Doğaya Daha Geniş Bir Bakış Açısıyla Bakmak

Ağaçlar ve rüzgar gülü, doğa ve sürdürülebilirlik

Not: 05 Mayıs 2024 tarihinde bu sitede İngilizce yayımlanan yazının Türkçe çevirisidir. Orijinal versiyona buradan ulaşabilirsiniz. Sürdürülebilirlik kavramıyla aklımıza genelde iklim gelir. Oysa doğayı tahrip ettikçe, iklim krizini derinleştiren yeni sorunlar yaratıyoruz. Öyle ki, iklim sorununu çözmek, onun sebep olduğu diğer sorunların çözümüne bağlı kalıyor. İklim sorununun yol açtığı diğer sorunları çözmek için enerjimizi harcadıkça … Devamını oku

Yeni Dünya Düzeni, Bir Soğuk Savaşa Daha İzin Vermiyor.

Nükleer savaş düğmesine basmaya çok yakınız

Bugün dünyadaki siyasi ortam hiç olmadığı kadar gergin. Üstelik yaşadığımız bu gerginlik, soğuk savaş zamanında yaşadığımızdan daha tehlikeli. Bunun sebebi, nükleer silaha sahip olan ülkelerin çoğalması. Üstelik eldeki nükleer başlıklar eskisinden çok daha güçlü. Nükleer silahların dağılımını denetleyen BM’nin etkisini kaybetmesi de bir nükleer savaş tehlikesini masada tutuyor. Soğuk savaşın bitmesiyle BM, nükleer silahlanmayı engelleyecek … Devamını oku

Gençleri bu kadar kaygılı yapan nedir?

Gençler endişeli. Yalnız hissediyor

Son yıllarda şiddetli anksiyete yaşayan gençlerin sayısında büyük bir artış gözlemleniyor. Bunun muhtelif sebepleri arasında özellikle iki tanesi öne çıkıyor. Birincisi ve bence en önemlisi, teknolojinin hızlı gelişmesiyle kuşaklar arası farkın bir uçuruma dönüşmesi. Bugün sadece mesleki anlamda ve çevreyle etkileşimde değil, aile içi ilişkilerde de teknolojinin etkisini hesaba katmamız lazım. Yalnızlık ve stres, insanın … Devamını oku

Yapay Zeka: İnsanın Tanrı’yla Mücadelesinde Şimdilik Son Nokta

Tanrı ve insanın bilek güreşi

4,5 milyar yaşındaki dünyada, egemenliği 165 milyon yıl süren türler oldu. Ancak bir asteroidin dünyaya çarpması, bizim türümüzün de dahil olduğu memelilerin dönemini başlattı. Bu kadar yaşlı dünyamızda, bizim 300 bin yılda geldiğimiz nokta tek kelimeyle olağanüstü. Böyle bir hızlı girişe Tanrı’nın da şaşırıyor olması lazım. 300 bin yılda ürettiğimiz bilgiyle artık bir makineyi konuşturabiliyoruz. … Devamını oku

Mafya’dan Siber Mafya’ya

Takım elbiseli mafya üyeleri, dijitalleşiyor.

Teknoloji, yaşadığımız dünyayı dönüştürürken, onu her yönüyle dönüştürüyor. Yeni çağ, düzenin açıklarından beslenen organize suç örgütleri için de yeni fırsatlar yaratıyor. Öylesine ki çevrimiçi suç olgusu, yüzyılın başında World Wide Web’in yükselişe geçmesiyle bir patlama yaşadı. Bugün yer altı dünyası yeni bir biçim kazanıyor. Siber kartellerin ortaya çıkmasıyla siber mafya ve dijital mafya kavramlarıyla tanışıyoruz. … Devamını oku

Film Müziği: Senaryoda yazılı olmayan diyalog

Film sahnesi, notalarla müzikalleşir

Bir rafine zevk ya da güzel bir yemek gibi yaşam tarzını belli eden her eylemin içinde, onu tamamlayan bir ritüel vardır. Bir yemeği daha iştah açıcı yapmak için sunumu zenginleştirmek tek başına yetmez. Mekanın ortamı, hijyen ve hoş bir sohbet de yemeğin süresini uzatan etkenlerdir. Onlar olmadan bize haz vermesini beklediğimiz bir akşam yemeği yavan … Devamını oku

Oyun, çocuksu hayaller ile sinemayı gençleştiriyor.

Çocukların oyun hayalleri sinemayı dönüştürüyor.

Hayallerimizden bahsederken genellikle düşüncelerimizi anlatırız. Hedeflerle hayallerimizi birbirine karıştırırız. Halbuki hayal, adı üstünde, imkansız görünendir. Binbir Gece Masallarında anlatılan öykülerdir. Bir kariyer ya da başka bir hedeften fazlasıdır. Bir yetişkinin hayali ile çocuğunki farklıdır. Hayal kurabilen yetişkinler, çocuksu taraflarını kaybetmeyen insanlardır. Mesela Albert Einstein ve Walt Disney gibi alanlarında devrim yapan insanlar, çocuksu taraflarını kaybetmediklerinden … Devamını oku

Kadın hareketinin başarısı, erkeklerin ömrünü uzatabilir.

Erkekler koşuyor. Yaşam süresi uzuyor

Bir kabın içine döktüğümüz su, o kabın şeklini alır. Doğa da bir kabın içindeki su gibi, koşullar değiştikçe çevreye uyum sağlayacak esnekliği gösterir. Bunu, matematikte bir eşitlik denklemine benzetebiliriz. Eşitliği sağlamak için her iki tarafı birbirine denkleştirmeye çalışırız. Enerjinin sabit olduğu bir evrende doğa, dengeyi kendine özgü bir matematik ile yeniden kurar. Her şeyin birbirine … Devamını oku

Teknolojinin evrimi, bizi eşitsizliğin olmadığı bir dünyaya taşıyabilir.

insan-makine satrancı

Teknoloji üreten ve ona hakim olan, eşitsizlikteki dengeyi her zaman kendi lehine çevirmeyi başarmış. Mesela insan, teknoloji üreterek diğer türler üzerinde egemenlik kurmuştur. Aynı şekilde teknoloji, ülkeler arası olduğu kadar cinsiyetler arasında da eşitsizliğin belirleyicisi olmuş. Bugün zaman, kadınlar lehine aksa da değişim belirsizliğini koruyor. Sonuçta hâlâ bir erkek dünyasında yaşıyoruz. Kadınlar ne kadar eşit … Devamını oku

Demokrasi, Yurttaş Gazetecilik ile Güçleniyor.

İnsanlar sosyal medyadan haber üretiyor.

Bazı değerlerin ne kadar önemli olduğunu anlamamız için bize onu hatırlatacak bir kötülüğün olması gerekir. Maalesef insan doğası kötüyü deneyimlemeden iyiyi kavrayamaz. Mesela ırkçılık, insan haklarının değerini bize hatırlatır. Aynı şekilde nükleer silahların tehlikesini, Hiroşima’ya bakıp daha iyi anlarız. İnsanların birbirine bağlandığı ve tehlikenin boyutlarının çoğaldığı bir çağda da demokrasinin erdemini görmemek mümkün değil. Eğer … Devamını oku